บทบาทหน้าที่งานสืบสวน

หน้าที่หลักของตำรวจ    คือ   การป้องกันปราบปราม และจับกุมตัวผู้กระทำความผิดมาดำเนินคดี  รับโทษตามกฎหมาย  ซึ่งเกี่ยวกับความเดือดร้อนของประชาชนโดยตรง   

          ปัจจุบัน ตำรวจได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่หลายด้าน อันเกี่ยวเนื่องไปถึงทุกกระรทรวง ทบวง กรมด้วยกัน เรียกว่าเป็นพระเอกในสายตาของรัฐบาล แต่ในสายตาของประชาชน บุคคลทั่วไปแล้วกลับมองว่าตำรวจตรงกันข้าม เนื่องจากตำรวจมีบบาทและอำนาจหน้าที่เป็นผู้พิทักษ์รักษากฎหมายของบ้านเมืองและ จับกุมตัวผู้กระทำความผิดมาดำเนินคดี  รับโทษตามกฎหมาย  จึงดูเหมือนว่าความเข้มข้นในการสืบสวนตดตามจับกุมตัวผู้กระทำความผิดลดหย่อนประสิทธิภาพลง      

          สำนักงานตำรวจแห่งชาติตระหนักถึงความสำคัญนี้ จึงต้องมีการพัฒนางานด้านงานสืบสวนให้มีประสิทธิภาพเพื่อนำไปสู่การจับกุมตัวผู้กระทำความผิด    ซึ่งหลักสูตรการสืบสวนคดีอาญาจะสามารถทำให้บุคคลากรมีความรู้ความสามารถเพื่อนำไปใช้ในอนาคต และสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ข้าราชการตำรวจที่ได้รับมอบหมายให้ทำหนี่สืบสวนจับกุมผู้กระทำความผดมาลงโทษเองจะต้องมีความกระตือรือร้นในการปฏบัตหน้าที่และหาความรู้ใหม่ๆ พัฒนาทักษะตนเองโดยการนำเทคโนโลยีใหม่มาปรับใช้เพื่อให้ทันต่อเหตุการณ์ในยุคแห่งโลกไร้พรหมแดน หรือยุคเทคโนโลยีอย่างมีประประสิทธิภาพ เจ้าหน้าที่ฝ่ายสืบสวนจะต้องตระหนักอยู่เสมอว่า  ในปัจจุบันมีองค์กรต่างๆ  มากมายที่ทำหน้าที่ตรวจสอบการทำงานของตำรวจ เช่น องค์กรเอกชน (NGO) รวมทั้งองค์กรสิทธิมนุษยชน และคณะกรรมการต่างๆ  

          เพราะฉะนั้นงานด้านสืบสวนจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีเจ้าหน้าที่ที่มีความชำนาญเฉพาะด้านอย่างแท้จริง  และเจ้าหน้าที่ฝ่ายสืบสวนจะต้องมีคุณลักษณะพื้นฐานดังต่อไปนี้คือ

  1. มีใจรัก    มีความสนใจในงานด้านสืบสวนอย่างแท้จริง และมีความกระตือรือร้นพร้อมที่จะปฏิบัติหน้าที่ตลอดเวลา ซึ่งจะต้องทำใจให้ได้
  2. มีความอดทน 
  3. มีความเสียสละ
  4. ซื่อสัตย์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่น
  5. ไม่เป็นคนโอ้อวด  ขี้คุย 
  6. มีความมุ่งมั่น ตั้งใจสูง  เช่น  ถ้าจับคนร้ายไม่ได้ไม่ยอมกลับ
  7. ต้องไม่มีโรคประจำตัว ที่เป็นอุปสรรคในการทำงาน
  8. ต้องทำความเข้าใจกับครอบครัว  ไม่เอาปัญหาครอบครัวต่างมายุ่งกับงาน
  9. มีความรู้ด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ และกฎหมายอื่นๆ ที่สำคัญ  เช่นกฎหมายอาญา, วิธีพิจารณาความอาญา และกฎหมายรัฐธรรมนูญ
  10. มีความรู้ในงานพิสูจน์หลักฐาน และนิติวิทยาศาสตร์  เช่น ศพ, การเปลี่ยนแปลงของร่างกาย
  11. มีความสามารถในการประสานงานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  เช่น อัยการ, ศาล, เรือนจำ ,ไปรษณีย์ , ธนาคาร, ฝ่ายกปกครอง ฯลฯ
  12. รักษาความลับ    ซึ่งสิ่งไหนควรเปิดเผยได้ และสิ่งไหนไม่ควรเปิดเผย
  13. พัฒนาตัวเองให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของอาชญากรรมทุกรูปแบบอยู่ เสมอ

          การสืบสวน เป็นหน้าที่ของข้าราชการตำรวจทุกนายและฝ่ายสืบสวน  ซึ่งจะต้องมีการปฏบัติหน้าที่อยู่ตลอดเวลาทั้งก่อนและหลังเกิดเหตุ คือ สืบสวนก่อนเกิดเหตุเพื่อป้องกันไม่ให้มีการกระทำความผิดเกิดขึ้น และสืบสวนหลังเกิดเหตุเพื่อให้ได้มาซึ่งพยานหลักฐานอันนำไปสู่การจับกุมผู้กระทำความผิดมาลงโทษตามกฎหมาย ทั้งต้องมีความรู้ความสามารถในการแยกแยะลักษณะของคนร้ายในคดีสำคัญๆ เช่น

  1. ฆาตรกร ( Murderer )
  2. ฆาตรกรต่อเนื่อง ( Serial killer )
  3. ฆ่าเพื่อความบันเทิง ( Spree killer )
  4. ฆ่าคนจำนวนมาก ( Mass murder )

          เจ้าหน้าที่ฝ่ายสืบสวนต้องมีความสามารถในการวิเคราะห์ทางด้านภูมิศาสตร์อาชญากรรม  บอกทิศทางของคนร้ายว่ามาจากที่ใด  และเมื่อเกิดเหตุแล้วน่าจะหลบหนีไปที่ใด  วิเคราะห์พฤติกรรมของคนร้ายว่าคิดอย่างไร เพื่อหามูลเหตุจูงใจในการกระทำผิด วิเคราะห์ข้อมูลในการสืบสวน  วิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารได้เป็นอย่างดี เป็นต้น

อ้างอิงจาก พล.ต.ท.วรรณรัตน์  คชรักษ์